Πρόταση για νέο γνωστικό αντικείμενο Τέχνης και Πολιτισμού.

omada art 1

Στα πλαίσια του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία κατατίθεται από την ομάδα ARΤ πρόταση για την εισαγωγή νέου γνωστικού αντικειμένου Τέχνης και Πολιτισμού με την ονομασία «Καλλιτεχνική Παιδεία» για την Προσχολική, Π/θμια και Δ/θμια Εκπαίδευση.
Στη σημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα οι Τέχνες μπορούν να αποτελέσουν ένα εργαλείο προσέγγισης της γνώσης με διαθεματικό, διεπιστημονικό και βιωματικό τρόπο.
Η Unesco υποστήριξε τόσο στο Συνέδριο στη Λισαβόνα, όσο και στη Σεούλ το θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζουν οι Τέχνες στην ανάπτυξη των παιδιών, γεγονός που καθιστά αναγκαία την παρουσία των Τεχνών σε όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, επίσης, την Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τον Πολιτισμό, όπου αναγνωρίζεται η αξία της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της καινοτομίας καθώς και στην καλλιέργεια των ικανοτήτων των νέων του 21ου αιώνα. Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις καλλιτεχνικές σπουδές στην Ευρώπη, το οποίο πρότεινε, ανάμεσα σε άλλα, την αναγκαιότητα ένταξης της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, την εποπτεία και τον συντονισμό αυτής καθώς και την παρακολούθηση των επιπτώσεών της στις ικανότητες των μαθητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Είναι πια καιρός και το ελληνικό σχολείο να αναδείξει τη ζωτική συμβολή της Τέχνης και του Πολιτισμού. Το ελληνικό σχολείο πρέπει να δώσει ευκαιρίες σε όλους τους μαθητές να συνθέσουν το δικό τους τραγούδι, να κάνουν τη δική τους χορογραφία, να σκηνοθετήσουν την ταινία τους, να φτιάξουν το σενάριό της και όλα αυτά να συνδεθούν με την ύλη των μαθημάτων του σχολείου. Έτσι, θα δοθεί έμφαση στη δημιουργική αυτενέργεια του μαθητή, στη μύησή του στην ερευνητική διαδικασία, ενώ θα επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος του εκπαιδευτικού και θα αναπτυχθεί η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία.
Στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία προτείνουμε την ένταξη των Τεχνών [Θέατρο – Κινηματογράφος / Πολυμέσα (Οπτικοακουστική έκφραση), Χορός, Δημιουργική Ανάγνωση-Γραφή] στο σχολικό πρόγραμμα σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, δηλαδή την Προσχολική αγωγή, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Ευρύτερος στόχος της πρότασής μας είναι να δημιουργήσουμε ένα σχολείο που θα προωθεί τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία, τη διαθεματικότητα και τη διεπιστημονικότητα αναπτύσσοντας την προσωπικότητα του κάθε μαθητή ξεχωριστά. Η πρότασή μας δεν αποβλέπει στην εισαγωγή ενός ακόμα γνωστικού αντικειμένου και στην καθιέρωση ενός ακόμα μαθήματος στο ήδη παραφορτωμένο πρόγραμμα των μαθητών, αλλά στόχος μας είναι να ενισχυθεί ο «πολιτισμός» μέσα στο σχολείο.
Ας επισημανθεί ότι έχουν ολοκληρωθεί και έχουν αναρτηθεί ολοκληρωμένα Προγράμματα Σπουδών με αντίστοιχους Οδηγούς για τον εκπαιδευτικό για την Α/θμια και τη Δ/θμια εκπαίδευση στο πλαίσιο του καινοτόμου προγράμματος «Νέο Σχολείο (Σχολείο του 21ου αιώνα) – Νέο Πρόγραμμα Σπουδών» στο πεδίο «Πολιτισμός – Αισθητική Παιδεία», (στους άξονες προτεραιότητας 1,2,3 – Οριζόντια πράξη με κωδικό ΟΠΣ: 295450, συγχρηματοδοτούμενο από την Ελλάδα και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο).
Η εκπόνηση των Προγραμμάτων Σπουδών και των συνοδευτικών οδηγών ολοκληρώθηκε το 2011. Το υλικό αυτό αναρτήθηκε στον κόμβο του Υπουργείου Παιδείας (ΦΕΚ 2666, τ. Β΄/9-10-2011).
Ειδικότερα η πρότασή μας αναπτύσσεται ανά βαθμίδα εκπαίδευσης ως εξής:
Προσχολική αγωγή
Στη βαθμίδα της Προσχολικής αγωγής, οι Τέχνες αποτελούν την αφετηρία της επεξεργασίας όλων των γνωστικών αντικειμένων. Οι πέντε θεματικές των Προγραμμάτων Σπουδών της Προσχολικής αγωγής θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από Διαθεματικότητα ως προς τις Τέχνες, χαρακτήρα τον οποίο έχει ήδη το Νηπιαγωγείο σε μεγάλο βαθμό.
Ωστόσο, θα πρέπει να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο η εμπλοκή των τεχνών στη καθημερινότητα των νηπίων, καθώς μόνο μέσω αυτών οι μικροί μαθητές αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Οι Τέχνες οφείλουν να γίνουν το βασικό όχημα των νηπιαγωγών έτσι ώστε να κατακτήσουν τους στόχους που έχουν θέσει τα νέα Προγράμματα Σπουδών. Η μουσική, ο χορός, το τραγούδι, η ζωγραφική, το παιχνίδι ρόλων, αποτελούν συμβολικά σχήματα μέσω των οποίων τα παιδιά αναπτύσσουν διόδους επικοινωνίας για την ομαλή μετάβασή τους σε πιο συγκεκριμένες μορφές σκέψης και ανάπτυξης. Οι Τέχνες μπορούν να ενώσουν διαθεματικά όλα τα «γνωστικά αντικείμενα» με τα οποία τα νήπια έρχονται σε επαφή κατά την προσχολική αγωγή (γλώσσα, μαθηματικά, φυσικό περιβάλλον κ.ά.).
Η ενίσχυση των τεχνών και η εμπλοκή τους στην καθημερινότητα της σχολικής ζωής ως αναπόσπαστου τμήματος αυτής μπορεί να επιτευχθεί με την συνεργασία των νηπιαγωγών με εκπαιδευτικούς ανάλογων καλλιτεχνικών ειδικοτήτων στα νηπιαγωγεία. Ωστόσο, είναι αναγκαία και η ίδια η επιμόρφωση των νηπιαγωγών, οι οποίοι θα έχουν το κύριο βάρος του προγράμματος και θα είναι οι επιστημονικά υπεύθυνοι για την ανωτέρω συνεργασία στο πλαίσιο του διδακτικού έργου, καθώς γνωρίζουν τις ανάγκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά-γνωστικά και συναισθηματικά-της νηπιακής τους ομάδας.
Εξάλλου, λαμβάνοντας υπόψη τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες που διέρχεται η χώρα μας και με δεδομένη τη δυσκολία πρόσληψης νέου εκπαιδευτικού προσωπικού, οι κατάλληλα επιμορφωμένοι νηπιαγωγοί μπορούν να αναλάβουν το κύριο βάρος της ενίσχυσης των Τεχνών μέσα στα νηπιαγωγεία.
Αυτή η κατεύθυνση, η οποία ενισχύει την ενεργοποίηση όλων των δυνάμεων των μαθητών και καταλήγει στη διαθεματική και πολυπρισματική μάθηση, θα είναι και το εφαλτήριο για την αλλαγή στην αντίληψη και την κουλτούρα της διδασκαλίας στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση και κατ’ επέκταση σε όλες τις άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης.

Δημοτικό
Στην Α/θμια εκπαίδευση στόχος είναι η πολύπλευρη εξοικείωση όλων των μαθητών με την καλλιτεχνική έκφραση, την εξερεύνηση, την επικοινωνία, τη συνεργασία και την εμβάθυνση σε γνωστικά αντικείμενα όπου τα μαθήματα θα εμπλέκονται και θα συνδυάζονται με τις Τέχνες και τις όψεις τους (εικαστική έκφραση, μουσική έκφραση, θεατρική έκφραση, οπτικοακουστική έκφραση, έκφραση χορού – κίνησης).
Λαμβάνοντας υπόψη το υπάρχον ωρολόγιο πρόγραμμα των πρώτων τάξεων (Α’ – Δ’) του Δημοτικού σχολείου, έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη συνεργασία των διδασκόντων των καλλιτεχνικών μαθημάτων. Πιο συγκεκριμένα, οι θεματικές της Αισθητικής αγωγής θα πρέπει να αναπτύσσονται και να ολοκληρώνονται κατά τη διάρκεια ενός ενιαίου δίωρου ως εξής: κατά τις ώρες του ενιαίου αυτού προτεινόμενου δίωρου της Αισθητικής Αγωγής τα παιδιά συνδυάζουν την κίνηση, την εικαστική έκφραση με τη μουσική, μαθαίνουν να συντονίζουν το σώμα και τη σκέψη τους, να ενεργοποιούν τη φαντασία τους και να εκφράζονται μέσα από το παιχνίδι. Παράλληλα, βλέποντας τους εκπαιδευτικούς να συνεργάζονται μεταξύ τους οικειοποιούνται τέτοιες πρακτικές και υιοθετούν τη φιλοσοφία της συνεργασίας που τόσο πολύ λείπει από την ελληνική κοινωνία.
Επιπρόσθετα, στις επόμενες τάξεις (Ε’-ΣΤ’) οι ψυχοσωματικές και κινησιολογικές ανάγκες των παιδιών της ηλικίας από εννέα έως δώδεκα ετών, επιβάλλουν την εισαγωγή του Χορού-Ρυθμικής Αγωγής, η οποία μπορεί να ενταχθεί είτε στο πλαίσιο της Ευέλικτης Ζώνης, είτε της Αισθητικής Αγωγής. Η εφαρμογή θα πρέπει να συνοδεύεται από την επιμόρφωση των δασκάλων για να ευαισθητοποιηθούν σε όλες τις παραπάνω μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης και των εκπαιδευτικών καλλιτεχνικών ειδικοτήτων, σε θέματα διδακτικής του αντικειμένου τους.
Μάλιστα, η εισαγωγή ενός κεντρικού θεματικού άξονα ενασχόλησης και δραστηριοτήτων για όλο το σχολείο, όπου θα εμπλέκονται όλοι οι εκπαιδευτικοί και θα συμφωνηθεί από κοινού από τον Σύλλογο διδασκόντων στην αρχή κάθε σχολικού έτους, θεωρείται στοιχείο εμβάθυνσης και προώθησης της συνεργασίας με άξονα τις Τέχνες, ενώ θα συμβάλει σε μια διαφορετική κουλτούρα.

Δείτε ολόκληρη την πρόταση στο παρακάτω σύνδεσμο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι

Μοιραστείτε